Het plein van Winkelcentrum Kerckebosch

Het eerste lege winkelpand dat in winkelcentrum Kerckebosch niet opnieuw werd verhuurd was het begin van een totale neergang. Als er een keer een raam sneuvelt dan wordt dat keurig met een houten plaat dichtgemaakt. Op die manier begint het geheel steeds meer op een gebit te lijken waar een paar tanden ontbreken. Gaat dit nog drie jaar zo duren?

28 juni 2026

tekst en foto’s: Arend Postma

Zoals het een echte zondag betaamt is Het Plein van Winkelcentrum Kerckebosch op zondagmiddag nog leger dan de andere dagen van de week. Alleen een paar verdwaalde bladeren worden door de wind meegenomen.

Waar het vandaan komt weet ik niet, maar ik hou van door de tijd gepolijste pleinen, en hoe groter het plein hoe overweldigender de leegte. Die leegte maakt de bebouwing rondom een plein alleen maar meer indrukwekkend en de terrassen met uitbundige glazen koud bier nog meer uitnodigend, en daar doe je het uiteindelijk toch allemaal voor.

Zover is het nu nog lang niet. Tijd en daarmee verval vormen een intrigerend proces en dat gaat van een trage, haast onzichtbare aftakeling tot die bekende koeienschedel in de woestijn die je met holle ogen aankijkt – het gezicht van de dood zoals die in de cowboywereld van mijn jeugd werd verbeeld.

Want waar het plein ooit een florerende mix van winkels, speciaalzaken, dienstverlening en horeca was, werd op een gegeven moment een kink in de kabel zichtbaar en kwam de klad erin. Het eerste lege winkelpand dat niet opnieuw werd verhuurd was het begin van een totale neergang. Nu is het enkel een doorgang naar het andere deel van het winkelcentrum langs een lange rij gesloten winkels. Het enige dat nu nog aan die bloeiperiode herinnert zijn de stapels post die zich ophopen op de vloer onder de brievenbussen van de leegstaande ruimtes. Een enkele keer zit er een blauwe envelop tussen die vertelt dat ze je niet vergeten zijn.

Momenteel zijn in de leegstaande winkelpanden een aantal bedrijven, ik neem aan in opdracht van de nieuwe eigenaar Rialto, druk met het verwijderen van asbest en het verplaatsen van koelkastachtige meubels. En als er een keer een raam sneuvelt dan wordt dat keurig met een houten plaat dichtgemaakt. Op die manier begint het geheel steeds meer op een gebit te lijken waar een paar tanden ontbreken. Ergens in de wandelgangen hoorde ik dat deze situatie van leegstand nog zeker twee tot drie jaar duurt voordat er met de bouw dan wel verbouw begonnen kan worden.

Leegstand lijkt alleen maar geld te kosten. Maar op de Amsterdamse-Zuidas wordt door een heel andere bril naar het fenomeen leegstand gekeken. Daar worden zulke slimme juridische en fiscale constructies uit de hoge hoed getoverd, dat voor alle betrokken partijen alsnog sprake van een win-winsituatie is. Behalve natuurlijk voor de bewoners en ondernemers van het winkelcentrum zelf en voor alle bewoners van de hele wijk Kerckebosch, die zullen zeker meer dan drie jaar tegen een soort van vacuüm aankijken.

Wel werd bij de presentatie, die de nieuwe eigenaar Rialto Vastgoedontwikkeling in februari dit jaar in de Oosterkerk gaf, duidelijk dat een tweede supermarkt en voldoende parkeerplaatsen het uitgangspunt zijn om het winkelcentrum in zijn geheel aantrekkelijk en rendabel te maken.

Dan blijf ik toch met de vraag zitten: kunnen die drie overbruggingsjaren niet ook gebruikt worden om met al die leegstaande winkels wat te experimenteren? Als de huren aantrekkelijk of nul gemaakt worden, dan zijn er altijd wel ondernemers te vinden die een horizon van drie jaar voldoende vinden om er een rendabel bedrijf uit te persen. En dat kan op elk gebied zijn: sport, een voedselplein, een filmhuis, horeca, wijk overstijgende speciaalzaken, enzovoort.

En dan ben ik vooral benieuwd naar hoe die experimenten uiteindelijk aflopen. Het klinkt een beetje tegenstrijdig, maar ik ben van mening dat de wijk Kerckebosch meer verdient dan een winkelcentrum dat alleen maar uit winkels en parkeerplaatsen bestaat. Het verdient een centrum waar inwoners uit de wijk elkaar overal en altijd kunnen ontmoeten en dat hoeft niet alleen in de supermarkt te zijn.