Skip to main content

Herdenken kent geen grenzen

Henk Kwant en Sylvana Bouwens uit Zeist in uniform voor Slot Zeist

Henk vertrekt begin november naar Londen voor een herdenking. Als voorzitter van de Stichting Veteranen in Zeist zet deze reis hem aan het denken. Hij neemt je in zijn verhaal mee in zijn reis, in de geschiedenis en in zijn gedachtengang.

2 november 2026

portretfoto Henk tekst: Henk Kwant

Soms brengt een reis je verder dan de bestemming op de kaart. Begin november vertrek ik vanuit Zeist naar Londen. Niet voor een stedentrip, een musical of een bezoek aan een van de vele musea, maar om stil te staan bij mensen die ik nooit heb gekend. Mensen die hun leven verloren in oorlogen en conflicten. En bij degenen die terugkeerden, maar hun ervaringen soms een leven lang met zich meedragen.

Samen met mijn plaatsgenoot Sylvana Bouwens neem ik op zondag 8 november deel aan de jaarlijkse herdenking bij de Cenotaph, het nationale oorlogsmonument in het hart van Londen. We maken deel uit van een Nederlands detachement van 25 deelnemers van de Koninklijke Bond van Wapenbroeders. Een bijzondere gebeurtenis, maar vooral een reis die me aan het denken zet.

Van Zeist naar Londen
In Zeist houd ik me als voorzitter van de Stichting Veteranen Zeist en omstreken bezig met erkenning, waardering en verbondenheid van veteranen. Dat klinkt misschien wat officieel, maar uiteindelijk gaat het om iets heel eenvoudigs: mensen zien, naar hun verhalen luisteren en hen niet vergeten.
Zelf ben ik als jonge militair uitgezonden geweest naar de Sinaï. Zo’n ervaring neem je mee, ook wanneer het militaire uniform allang in de kast hangt. Misschien verklaart dat waarom herdenken voor mij nooit alleen over het verleden gaat.

Sylvana heeft haar betrokkenheid van huis uit meegekregen. Haar vader was Indië- en Koreaveteraan en organiseerde tientallen jaren de herdenkingsreizen naar Londen. Ook was hij actief bij verschillende herdenkingen. Sylvana heeft die traditie voortgezet en is tegenwoordig medeorganisator van onze Londense reis. Wat voor haar vader belangrijk was, leeft op deze manier voort in een volgende generatie. Ik vind dat een mooie gedachte. Herinneringen verdwijnen niet noodzakelijk wanneer mensen er niet meer zijn. Soms worden ze doorgegeven, van ouder op kind, van veteraan op veteraan.

Twee minuten die alles zeggen
Op Remembrance Sunday verzamelen duizenden veteranen, militairen en belangstellenden zich in Londen. Bij de Cenotaph wordt om 11:00 uur twee minuten stilte gehouden. De Britse koninklijke familie is aanwezig en overal zie je de rode klaproos, het symbool van herinnering aan de slachtoffers van oorlog.
Twee minuten. In ons dagelijks leven lijken ze nauwelijks iets voor te stellen. We vullen ze moeiteloos met een telefoontje, een kop koffie of het beantwoorden van een bericht. Maar tijdens zo’n herdenking krijgen diezelfde minuten een andere betekenis.

Dit jaar heb ik bovendien de bijzondere eer gekregen om namens ons Nederlandse detachement een krans te leggen bij de Cenotaph. Ik beschouw dat niet als een persoonlijke onderscheiding, maar als een gebaar namens de mensen met wie ik daar sta. En namens degenen die er niet meer kunnen staan.

Een bijzondere verbondenheid
Onze herdenkingsreis bestaat uit meer dan alleen de zondagse parade. We bezoeken onder andere de Nederlandse oorlogsgraven op Mill Hill Cemetery en wonen een herdenking bij in de kerk St Clement Danes. Op zaterdag zijn we aanwezig bij het Festival of Remembrance in de Royal Albert Hall, waar muziek, verhalen en stilte samenkomen.

De Nederlandse deelname heeft ook een bijzondere geschiedenis. Al sinds 1975 trekken Nederlandse wapenbroeders samen op met de Britse veteranengemeenschap. Onze Bond van Wapenbroeders bestaat inmiddels meer dan honderd jaar en mag sinds 2025 het predicaat Koninklijk dragen.
Wat mij daarin raakt, is de vanzelfsprekende verbondenheid tussen mensen uit verschillende landen. We spreken niet altijd dezelfde taal, hebben niet dezelfde ervaringen en dragen verschillende uniformen. Maar wanneer we herdenken, begrijpen we elkaar vaak zonder woorden.

Wat nemen we mee terug?
Na Londen keren Sylvana en ik gewoon terug naar Zeist. Naar de vertrouwde straten, onze dagelijkse bezigheden en de mensen om ons heen. De wereld draait verder. Toch hoop ik dat we iets van die bijzondere momenten kunnen meenemen. Niet alleen de foto’s of de herinnering aan duizenden marcherende veteranen, maar vooral het besef dat achter iedere naam op een monument een mens schuilgaat. Iemand met familie, vrienden, dromen en een leven dat anders had kunnen verlopen.

In Zeist staan we ieder jaar op 4 mei stil bij onze oorlogsslachtoffers. In Londen gebeurt dat in november. Andere plaatsen, andere tradities, maar dezelfde menselijke behoefte om te herinneren.
Voor mij is vrijheid geen vanzelfsprekend bezit. Het is iets waarvoor mensen zich blijven inzetten, soms ver van huis en soms heel dichtbij. Misschien is dat wel wat ik het mooiste vind aan herdenken: het brengt mensen bij elkaar die elkaar anders nooit zouden hebben ontmoet. En daarvoor hoef je uiteindelijk niet eens naar Londen.
 
foto: Jacqueline van de Bent
 

Bijdrage
Column

 


Meer over Veteranen:
Search Team – Trots van Zeist


Meer Zeister Veteranen:
Vrijheid is een goede kop koffie

Mattias Spee in beige jas, hij speelt op Slot Zeist een PianoSalon


Volgende aankondiging:
PianoSalon: Mattias Spee

 

Add new comment

Plain text

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.