Gero-expositie van de ZilverKamer

De Zilverkamer houdt de herinnering levend aan de drie zilverfabrieken die Zeist ooit kende: Gerritsen & Van Kempen, Gero en Sola. Op 15 januari wordt de Gero-tentoonstelling ‘Niet altijd zilver dat blinkt’ geopend in de hal van het gemeentehuis. Gero maakte goedkoper bestek dan de twee andere fabrieken.

10 januari 2026

tekst: Maarten Bos

De Zilverkamer Zeist houdt de herinnering levend aan de drie zilverfabrieken die Zeist ooit kende. Die bedrijven waren Gerritsen & Van Kempen, Gero en Sola. 

De ZilverKamer heeft sinds 2005 onder meer veel exposities ingericht. Zo was er de tentoonstelling 100 jaar Sola. Een aparte expositie kwam er over Gerritsen & Van Kempen. Maar voor de Gero was niet eerder in het 20-jarig bestaan van de Zilverkamer een geheel eigen evenement ingericht. Tot nu dan. 

Op 15 januari 2026 wordt de Gero-tentoonstelling ‘Niet altijd zilver dat blinkt’ geopend in de hal van het Historisch Informatiepunt (HIP) in het Zeister gemeentehuis. En met recht, want Gero vertelt een geheel eigen verhaal binnen de Zeister zilverproductie. De expositie loopt van 15 januari tot 15 juni en is gratis toegankelijk tijdens de openingsuren van het raadhuis.

1.200 mensen aan het werk
Ik sprak onlangs met enkele bestuursleden van de ZilverKamer. “Bij de Gero werkten op zeker moment (1965) bijna 1.200 mensen. In 1960 was de Gero de grootste bestekproducent van Europa. De impact op Zeist was groot met een enorm fabrieksgebouw op de plek waar nu de Brandweer en de Gamma gevestigd zijn en de bouw van het Gerodorp bij de Bergweg. De eerste Gerofabriek zat ook aan de Bergweg. In de wijk Vollenhove herinnert op dit moment nog de Geroflat aan het vroegere bestaan van deze fabriek. Zeist kent natuurlijk ook de Gerolaan”.

“Het Gerodorp, met 64 woningen, werd gebouwd tussen 1918 en 1920. Architect was J.J. van Straalen. Het dorp met de arbeiderswoningen is nu gemeentelijk monument en belangrijk industrieel erfgoed. Midden in deze wijk staat een beeld van een vrouwenfiguur dat ooit naast de Gerofabriek stond. Het beeldhouwwerk werd gemaakt door beeldhouwer Pieter d’Hont en in 1952 door het personeel geschonken ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan van Gero. De onderneming bouwde trouwens niet alleen huizen voor haar werknemers maar zorgde ook voor een heel scala aan sportieve en culturele activiteiten voor de medewerkers. Zeker voor die tijd was het personeelsbeleid heel sociaal”.

Gero-objecten zijn betaalbaar
“De Gero maakte luxe design toegankelijk en betaalbaar voor iedereen, werkte met topontwerpers, bijvoorbeeld in de lijn met de Scandinavische stijl en het Nieuwe Bouwen, innoveerde technisch en was sociaal vooruitstrevend. Er was sprake van goede arbeidsomstandigheden. De productie van de fabriek weerspiegelde de overgang van ambacht naar industriële vormgeving. Veel Gero-objecten gelden nu als designklassiekers. Er bestaan verzamelclubs”.

“De fabriek ging in 1912 van start. Vanaf 1917 werd de naam Gero Zilver gebruikt. Oprichters van de onderneming waren Marius Gerritsen en zijn neef Julius ter Beek. Marius was de vierde zoon van J.A.A. Gerritsen die de zilverfabriek Gerritsen & Van Kempen heeft opgericht. Deze laatste Gerritsen bracht de zilver- en bestekindustrie in 1904 vanuit Amsterdam naar Zeist. Zoon Marius was voorbestemd om in het bedrijf van zijn vader te stappen, maar hij had andere plannen. Hij vond de producten van Gerritsen & Van Kempen te duur en streefde naar het maken van goedkoper bestek voor de middenklasse en dat was precies wat hij met Gero ging doen”.

Minder zilver, zelfs geen zilver
“In de Gero artikelen zat minder zilver dan in de voorwerpen van Gerritsen & Van Kempen. De klanten kochten staal met een miniem laagje zilver (verzilverd). En de consumenten betaalden ook aanzienlijk minder voor producten van de Gero. Gero-bestek was betaalbaar terwijl Gerritsen & Van Kempen actief was in een veel hoger segment van de markt. Gerritsen & Van Kempen leverde zelfs aan het koningshuis”.

“Eerder gebruikte de oprichter de naam Gero Zilver, maar dat lokte reactie uit. Er werd tegen Gero geprocedeerd en daarom moesten later andere namen worden gebruikt, zoals Gero Zilvium, Gero Zilmeta, Gero Zilduro, Gromalca en Alpacca. Die benamingen werden wel toegestaan en slaan op verschillende productielijnen, met wisselende samenstellingen van grondstoffen.

Dan is er nog Gero Tin. Dat was nog goedkoper. Tin is in zijn oorspronkelijke gedaante zilverkleurig. Maar Gero Tin is voornamelijk zacht-grijs, spiegelt nooit als zilver en heeft geen luxe uitstraling. De waarde van dit soort tinnen artikelen ligt vooral in het ontwerp want het materiaal zelf is goedkoop. In de expositie zijn tinnen objecten te zien in de oorspronkelijke zilverachtige kleur”.

Neergang
Eind jaren ‘60 en in de jaren ‘70 zette de neergang in en aan het eind van dat laatste decennium stopte de Gero. Het fabrieksgebouw werd gesloopt. Ter plekke kwamen de huidige bedrijfsgebouwen, zoals bijvoorbeeld nu dat van kringloopwinkel Het Goede Doel. 

Doordat de Gero goedkopere producten maakte waren en zijn er ook veel verzamelaars van Gero artikelen. Ik wees al op het bestaan van verzamelclubs. De Zilverkamer heeft drie Gero-verzamelaars benaderd en hun verhaal en beweegredenen om te verzamelen op film laten vastleggen. Die film wordt tijdens de opening op 15 januari voor het eerst vertoond en gedurende de gehele expositie afgespeeld op het scherm achter in de ruimte. In die productie wordt ook het mooiste stuk van de collectie van de verzamelaars getoond.

Kunstobjecten
“We laten natuurlijk veel moois van Gero op de tentoonstelling zien. Maar bijzonder is ook dat ik in contact ben gekomen met een vrouw in het Groningse Zuidhorn die Gero-bestek gebruikt om er kunstobjecten van te maken. Zo maakt zij insecten en vogels. In elke vitrine in de expositieruimte wordt zo'n voorwerp getoond. Het is prachtig hoe deze vrouw het oude materiaal hergebruikt voor een nieuw product. De naam van de kunstenares is Corine Eising en haar bedrijf heet Kritter Z. Het gebruikte oud Gerobestek duikt zij op in kringloopwinkels. De unieke objecten die zij van dit materiaal maakt zijn ook een ode aan de biodiversiteit. Wij vinden het erg leuk dat we op Corine en haar werk ben gestuit”.

“Er was ook veel samenhang tussen de drie Zeister zilver- en bestekfabrieken. Zo poogde Gero in een poging de teruggang te stoppen in 1970 nog een fusie aan te gaan met Sola. Dat mislukte. Na het verdwijnen van Gero nam Sola restanten van de naam en ontwerpen over van de fabriek. Sola maakte daarna nog wel bestek onder de naam Gero. Al in de dertiger jaren behaalde Gero een productie van 2 miljoen voorwerpen per jaar. Gero was toen al een van de grootste producenten in Europa op dit gebied. In 1960 werd geëxporteerd naar 25 landen. Natuurlijk werd niet alleen bestek gemaakt. Er was ook fabricatie van keukengerei, schalen, dienbladen en kandelaars”.

Tijdens de opening op 15 januari spreekt eerst de voorzitter van het Geheugen van Zeist, stadshistoricus Willem de Bruin. Daarna vertoont de Zilverkamer de film met de 3 verzamelaars en tenslotte zal wethouder Walter van Dijk de nieuwe website van het Geheugen van Zeist officieel lanceren en de Gero-expositie officieel openen.

Het is echt de moeite waard om dit evenement te gaan bezoeken. De Gero neemt immers een geheel eigen plek in de historie van de Zeister zilverproductie.

De opening van de expositie is op 15 januari om 16.00 uur, inloop vanaf 15.30 uur, gemeentehuis Zeist, Het Rond 1. 

Interview en boekje
Tijdens de Gero-expositie kun je kijken naar een interview met Rosalie van Egmond, de auteur van het boek over Gero en Freddy Oosterwijk, verzamelaar van zilver. Dit interview zal ook te bekijken zijn via de website: www.zilverkamerzeist.nl

Van de panelen van de fotowand heeft de stichting een boekje gemaakt, dit is gratis mee te nemen tijdens de expositie.

Foto 1 (boven) — De voorgevel van de Gerofabriek met links naast de hoofdingang het kunstwerk van d’Hont.
Foto 2 — De Geroflat met de kenmerkende balkonplaten.
Foto 3 — Het Gero lepelrek
Foto 4 — Affiche expositie