Vroeger was Zeist echt niet beter

We kijken graag met een roze bril naar het verleden. Jurian ook. Hij groeide op in de gezellige wijk Couwenhoven. Maar was in Zeist vroeger echt alles beter? Was Zeist vroeger een klein paradijs, of was het eigenlijk vooral vies, onveilig en ongezellig?

15 augustus 2026

tekst en foto: Jurian Vernooij

Vroeger was alles beter. Dat hoor je regelmatig wanneer Zeistenaren over hun dorp klagen. De winkels waren gezelliger, het verkeer rustiger en de sfeer gemoedelijker. Soms lijkt het alsof Zeist ooit een klein paradijs was en daarna langzaam is afgegleden. Maar ons geheugen is selectief: we bewaren de mooie herinneringen en vergeten de ongemakken. De waarheid? Zeist is juist flink vooruitgegaan.

Vies
Als geboren en getogen Zeistenaar (1977) bracht ik mijn fijne jeugd door in Couwenhoven. We waren dagelijks uren aan het voetballen op het grasveld voor flat 10. Maar wie toen buiten kwam, wist één ding zeker: vroeg of laat stapte je in een hondendrol. Grasveldjes, stoepen en straten lagen er vol mee. Kon je met een stokje de zool van je nieuwe klittenbandschoenen van de Bata schoonkrabben. Pas zo'n twintig jaar geleden kwam er een opruimplicht en gingen mensen hondenpoepzakjes gebruiken. Wat een verbetering!

De vuilniszakken werden vroeger eenmaal per week aan de weg gezet. Dan hing er zo'n vieze, weeïge geur in de straat en wist je precies waar de visliefhebbers woonden, of onzindelijke koters. Het afval werd door vuilnismannen met de hand in de vuilniswagen gegooid, waardoor zo'n zak regelmatig openscheurde. Het resultaat: een stoep vol glasscherven, lege pakjes Tjolk™ van de Vivo en vleesrestanten van Slagerij Witteveen. Toch best een uitvinding, die kliko's van tegenwoordig.

Leefbaarheid
De criminaliteit is in Zeist behoorlijk afgenomen. Het op slot zetten van je fiets gebeurde met zo'n lullig cijferslotje met drie tandwieltjes, en fietsen werden dan ook bij het leven gejat. Woninginbraken kwamen eveneens veel vaker voor. Er waren natuurlijk nog geen deurbelcamera's of alarmsystemen. Inbrekers maakten dankbaar gebruik van het touwtje uit de brievenbus of de sleutel van de voordeur, die meestal gewoon onder de deurmat lag.

Ook op andere gebieden is de leefbaarheid enorm verbeterd. Denk bijvoorbeeld aan de verkeersveiligheid. In de jaren '80 waren er nauwelijks 30 km-zones, en dus reed ik op mijn kinderfietsje pal naast de voorbijrazende Opel Kadetts en Ford Escorts, in plaats van op een fietspad. Al met al een klein wonder dat ik er nog ben!

Kapsels
De dienstverlening hield vroeger ook niet over. Zo was er destijds in de buurt maar één kapper: Kapsalon Kuster op winkelcentrum De Clomp. Als jochie had je twee opties: stekeltjeshaar of een bloempotkapsel. Gelukkig viel ik niet uit de toon met mijn haardracht, want mijn klasgenootjes van basisschool De Griffel hadden ook een Kuster-kapsel. Of nog erger: zij hadden een overmoedige moeder met een keukenschaar.

Maar kijk nu eens naar het aanbod aan kappers. We hebben tegenwoordig alleen al in het centrum een stuk of 30 kapsalons. Wat een weelde, geen enkele Zeistenaar heeft nog een excuus voor een slechte coupe.

Roze bril
Ook ik kijk soms met een roze bril terug op mijn jeugd in Zeist. Die leuke lerares van mijn oude basisschool teisterde immers mijn tere kinderlongetjes met haar dagelijkse peuken in de klas. Dat is nu ondenkbaar. En wat was de Slotlaan in de jaren tachtig en negentig eigenlijk ongezellig en hectisch, met dat tweerichtingsverkeer. 

We onthouden nu eenmaal eerder de positieve dan de negatieve herinneringen. In de psychologie noemen ze dat rosy retrospection: een soort emotionele zelfbescherming, zodat we het verleden niet als een loden last met ons meetorsen.

Als ik erover nadenk, vraag ik me af waar we in de jaren tachtig over zouden hebben geklaagd als we toen sociale media hadden gehad. Waarschijnlijk over precies de dingen waar we nu met heimwee naar terugkijken. En wedden dat we over twintig jaar met weemoed terugkijken op de dingen in Zeist waar we nu over lopen te klagen? Spreek je dan!